Xi Jinping

Xi Jinping

Bert van Leeuwen

De wereld voelt de hete adem van China’s leider Xi Jinping, de meester-leerling van de Grote Leider Mao in haar nek. 

De  Chinese president Xi Jinping heeft zijn greep op de burgermaatschappij telkens verder verstevigt door maatschappelijke organisaties buitenspel te zetten. De Communistische Partij mag dan streven naar een perfecte dictatuur, haar vermogen om sociale problemen op te lossen blijft erg zwak. Jaar na jaar zijn er enorme schandalen. Bedrijven produceren nepvaccins voor kinderen, minstens de helft van de varkensstapel in China is verdwenen door de Afrikaanse varkenspest, mensen raken hun spaargeld kwijt door beleggingsfraude en veteranen eisen een degelijk pensioen.

Xi Jinping heerst over het leger, de politie en de geheime dienst en hij brengt de staatscontrole oude stijl terug: meer macht bij staatsbedrijven, minder bij particuliere bedrijven. De ondernemers zijn aan het verliezen, ze worden uitgekocht door grote staatsbedrijven.

Maoïsten willen dat een kleine elite van de Communistische Partij strikte ideologische controle heeft over de natie. Xi Jinping wil dat die controle uitgeoefend wordt door een nagenoeg onsterfelijke dictator, leider van een dynastie. De belangrijke economische sectoren dienen onder controle te staan van de een­partijstaat. Xi Jinping overleeft niet zonder persoonlijkheidscultus, want hij is een erg zwakke beleidsmaker met alleen een middelbare schoolopleiding. Hij weet erg weinig over internationale financiën en economie. Hij kent geen buitenlandse taal en heeft maar weinig benul van de westerse cultuur in het algemeen.

De grote roerganger Mao dacht dat hij de natuur van de mens kon veranderen: door hersenspoeling en ideologische campagnes moest die minder egoïstisch worden. De tragedie is dat je de menselijke natuur niet kunt veranderen. Het beste voorbeeld is wat er gebeurt in de provincie Xinjiang met Oeigoeren, die daar massaal opgesloten zijn waar zij een hersenspoeling ondergaan in kampen. Toen in 2014 bij aanslagen van Oeigoerse militanten tientallen doden vielen, werden in Xinjiang meer en meer mensen opgesloten in opleidingscentra, die volgens Human Rights Watch neerkomen op interneringskampen. Het zou om honderdduizenden, mogelijk zelfs een miljoen mensen gaan, vaak met een moslimachtergrond.  Ze lezen geen Koran meer, maar geschriften van Mao Zedong en de Partij is erg tevreden met de resultaten, want de aanpak lijkt voorlopig erg succesvol.

Het is waarschijnlijk dat Xi Jinping wil regeren tot 2032, het 22ste partijcongres – dan is hij 79 jaar oud. Maar als hij het Hongkong-probleem niet weet op te lossen, en er geen einde komt aan de koude oorlog met de Verenigde Staten, als hij fouten maakt in zijn benadering van Taiwan, dan geeft hij zijn vijanden een opening. Het is moeilijk te zeggen wat zij zullen doen, maar dan zal er een oppositie opstaan en zijn heerschappij worden uitgedaagd.