Vroeger Was Het Koud

Foto Michel Ditzel

De Hongerwinter van 1944, de winter van 1963 en in 1978 was het extreem koud. Vroeger was het koud. Vroeger. Vroeger was het pas koud.

Gevoelstemperatuur min 100.’ Hij zegt, schreeuwt het uit ‘Vroeger’ terwijl een spat kwijl zijn mond ontsnapt en oneindig lang tussen zijn lippen blijft ricocheren. ‘Als je naar buiten ging dan klapte je meteen weer naar binnen. De greppels stonden in je gezicht van het vreten van de kou. Het vrat je huid helemaal op en dan ging je met zulke ijspegels aan je zak voor de kolenkachel zitten. Als de pegels gesmolten waren stond de hele huiskamer blank van het smeltwater. Je moest naar de voordeur zwemmen om die te openen, anders verdronk je in je eigen vocht. 

Want vroeger was het koud. Wanneer je handen en voeten wit uitsloegen van de kou en zwart werden. En dan had je van die grote dikke doodgevroren zwarte klauwen en tenen die los in je schoenen lagen. Vingers die voor je ogen in brokken op straat vielen. En daarna aan de bloembollen. Nee, wij hadden het niet makkelijk. Vroeger was het koud. Kom bij mij niet aan dat het nu koud is. Vroeger was het koud. Vroeger. Wat ziet je me nu aan te kijken? Papbek.’

Ik kreeg schoon genoeg van die AOW-er. ‘Dat kan wel zijn ouwe, maar ik ga weer naar binnen, het is mij te koud. Ik ga lekker een hapje eten. Linzen.’ 'Wat?' 'Ja, linzen.'

recept: 

Dit stevige gerecht at ik vroeger in Parijs bij Brasserie Lipp, alleen was het daar altijd met een varkenspootje, ook lekker maar in Nederland helaas niet goed te krijgen, vandaar dat ik een variant heb gemaakt.

Gereedschap
Stevige pan met deksel
Grillplaat voorkeur met dubbele plaat

ingrediënten:
1 pond donkere linzen (depuis), 1 glas viognier, 4 vastkokende aardappels in de schil, 1 liter groentebouillon, 1 pond zuurkoolspek, 1 grove rookworst, zout/ zwarte peper uit de molen,  2 grote uien, 2 tenen knoflook, 3 eetlepels vierge olijfolie

Voorbereiding
1 Leg in 1 liter water 4 vastkokende aarpappels in de schil, wanneer ze gaar zijn laten afkoelen. daarna pellen en vermengen met olijfolie.
2 Zuurkool spek gedurende 2 uur zachtjes laten pocheren, daarna laten afkoelen.
3 Koop een grove rookworst bij een goede slager, verwarm deze 20 minuten.
4 Neem 1 grote ui, pel het en verdeel in tweeën, zorg dat de grillplaat aanstaat op 150 graden en leg de uien op de plaat en laat ze 15 minuten grillen zodat ze gaar worden en een mooie grillrand hebben, leg ook deze terzijde voor later gebruik.
5 Neem een stevige pan met een deksel, zelf gebruik ik een gietijzeren pan.

Doe de olijfolie van goede kwaliteit in de pan.Op zacht vuur fruit je de knoflook samen met de uien, voeg hier ook het zout en zwarte peper uit de molen toe. Vervolgens doe je de linzen bij het mengsel van uien en knoflook, roer dit met een lepel goed stevig door, zoals bij een risotto. Blus het mengsel met een glas witte wijn, zelf gebruik ik een viognier uit het Rhone gebied. Vervolgens doe zoveel bouillon totdat de linzen net onder de bouillon staan. Plaats het deksel op de pan en laat het gedurende 20 minuten net aan de kook garen. Hou  het niveau van de bouillon op peil tijdens het garen het mag n.m. niet droog koken, is de bouillon op doe er dan rustig wat water bij. (belangrijk is dat je linzen niet kapot kookt de laatste minuten zijn erg belangrijk dus proeven proeven en nog eens proeven).
Nu alles gaar is leg je de gepelde aardappels, zuurkoolspek, uien en rookworst bovenop de linzen en laat nog een beetje warm worden.

Eet smakelijk