Almaar Door

Almaar door

Bert van Leeuwen

Van het westelijke front geen nieuws (Im Westen nichts Neues), Erich Maria Remarque. In dit boek worden de wederwaardigheden van Paul Bäumer beschreven aan het front in Frankrijk tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Tussen de bedrijven door hebben we een weddenschap lopen, om een fles bier, wie van de twee vliegers, die boven ons hoofd slaags zijn geraakt, het zal winnen… Het Britse vliegtuig is naar beneden geschoten. Als een komeet stort het in een rookpluim naar omlaag…

Een paar minuten later, branden de shrapnells en de granaten al los. Daardoor verliezen we elf man op één dag, waaronder vijf hospitaalsoldaten. Twee worden zóó uit elkaar geslagen, dat je ze met een lepeltje van de muur kunt afkrabben en in je etensblik begraven. Bij een ander wordt het onderlijf met benen en al afgescheurd: hij ligt dood in de loopgraaf, zijn gezicht is zo geel als een citroen; midden in zijn baard zie je nog zijn sigaret branden. Zij blijft branden tot op zijn lippen, waar zij door het vocht uitdooft. Voorlopig leggen wij de lijken in een trechter. Ze liggen er nu drie man dik.

De negentienjarige Duitse soldaat Paul Bäumer sneuvelde in oktober 1918, een van de laatste dagen van de oorlog, dat het zóó rustig en stil was op het gehele front, dat het legerbulletin zich tot dat ene zinnetje bepaalde; ‘Van het westelijke front geen nieuws.’